به گزارش خبرفوری، ماجرا زمانی آشکار شد که ناپدید شدن اعضای یک خانواده در تهران، حساسیت پلیس را برانگیخت. تحقیقات در نهایت به دو برادر رسید و یکی از آنها در جریان بازجوییها به قتل مادر، دو خواهر و دو برادر خود اعتراف کرد. اجساد قربانیان نیز در چاهی در ملک خانوادگی دفن شده بود. گزارشهای منتشرشده عمق این چاه را حدود ۲۰ تا ۲۵ متر اعلام کردهاند.
در روایتهای منتشرشده، اختلاف بر سر ارث و مسائل مالی بهعنوان یکی از انگیزههای اصلی مطرح شده است. یکی از متهمان نیز در اظهاراتی که رسانهها منتشر کردهاند، از سالها اختلاف خانوادگی و فشار بر سر سهم ارث سخن گفته است.
جنایتی که در سکوت دو ساله ماند
آنچه پرونده پونک را بیش از یک قتل خانوادگی معمولی به موضوعی تکاندهنده تبدیل کرده، تعداد قربانیان و مدت زمانی است که راز این جنایت پنهان مانده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، ناپدید شدن اعضای خانواده حدود دو سال پیش آغاز شده بود و سرانجام تحقیقات پلیس به کشف اجساد در محل دفن آنها انجامید. در برخی روایتها، پیگیری همسر یکی از قربانیان از عوامل مهم آشکار شدن ماجرا عنوان شده است.
بیشتر بخوانید:
قتل یا خودکشی؟ مرگ مشکوک زن جوان فیلمهای منشوری | عکس
فرار سینمایی یک ایرانی از زندان کانادا | مشهورترین گنگستر ایرانی در جهان | امید تحویلی کیست؟
نبش قبر برای کشف حقیقت | ماهانه ۱۰۰ پرونده فوت مشکوک در تهران | ماجرا چیست؟
مرگ اینفلوئنسر مشهور بر اثر جراحی ناموفق بزرگ کردن آلت!
این پرسش اما فراتر از جزئیات جنایی پرونده است: چگونه ممکن است چند عضو یک خانواده برای مدت طولانی ناپدید شوند، بدون آنکه شبکهای از بستگان، دوستان و اطرافیان بتوانند سرنخی از سرنوشت آنها پیدا کنند؟
پاسخ به این پرسش نیازمند تکمیل تحقیقات است؛ اما خود پرسش، اهمیت اجتماعی پرونده را نشان میدهد. بسیاری از جنایتهای خانوادگی پیش از آنکه به مرحله خشونت مرگبار برسند، نشانههایی از اختلاف، تهدید، قطع ارتباط، خشونت یا بحران مالی را با خود دارند.
از پونک تا اکباتان؛ خون به پا میشود
پرونده پونک نخستین نمونه از جنایت خانوادگی تکاندهنده در ایران نیست. در سالهای اخیر، پروندههای متعددی نشان دادهاند که خشونت در محیط خانواده میتواند شکلهای بسیار متفاوتی پیدا کند.
یکی از مشهورترین آنها، پرونده بابک خرمدین در سال ۱۴۰۰ بود. کشف بقایای جسد این کارگردان در اکباتان، پلیس را به سوی والدین او هدایت کرد و در ادامه، اعترافهایی درباره قتل دختر و داماد خانواده نیز مطرح شد. همین اعترافها پرونده را از یک قتل خانوادگی به پروندهای چندلایه درباره قتل چند عضو یک خانواده تبدیل کرد.
در همان سال، قتل ریحانه عامری در کرمان نیز بازتاب گستردهای پیدا کرد؛ پروندهای که روایتهای منتشرشده درباره آن، بار دیگر موضوع خشونت علیه زنان و فرزندکشی را در مرکز توجه قرار داد.
یک سال پیش از آن نیز نام رومینا اشرفی به نمادی از خشونت خانوادگی علیه زنان تبدیل شد. قتل این دختر نوجوان به دست پدرش، واکنش گستردهای در ایران برانگیخت و بحث درباره قتلهای موسوم به «ناموسی»، حمایت از زنان و دختران در معرض خشونت و خلأهای حمایتی را به سطح عمومی کشاند.
وقتی عشق به جنایت ختم میشود
اما همه جنایتهای خانوادگی از اختلاف مالی یا مسائل موسوم به ناموسی آغاز نمیشوند. گاهی یک رابطه عاطفی، مخالفت خانواده با ازدواج یا تصمیمهای احساسی، زمینهساز جنایتی میشود که سالها در حافظه عمومی باقی میماند.
پرونده شاهرخ و سمیه در دهه ۷۰ یکی از مشهورترین نمونههاست. قتل دو کودک در خانواده سمیه و مجروح شدن مادر، پروندهای ساخت که به دلیل سن پایین متهمان، رابطه عاطفی آنان و ابعاد غیرمنتظره ماجرا، بازتاب بسیار گستردهای پیدا کرد.
این پروندهها نشان میدهند «جنایت خانوادگی» یک عنوان واحد برای مجموعهای از بحرانهای متفاوت است: از اختلاف بر سر ارث و مالکیت گرفته تا خشونت علیه زنان، اختلافات زناشویی، روابط عاطفی، انتقام و بحرانهای طولانیمدت میان اعضای یک خانواده.
میدان جنگ پول در خانه
در پرونده پونک، آنچه بیش از همه توجه افکار عمومی را جلب کرده، ارتباط ادعایی جنایت با ارث است. ارث در بسیاری از خانوادهها موضوعی حقوقی است که باید از مسیر قانون حل شود؛ اما وقتی اختلاف مالی با سالها کینه، احساس بیعدالتی و قطع ارتباط ترکیب شود، ممکن است به بحرانی بسیار خطرناک تبدیل شود.
نباید البته از یک پرونده جنایی به این نتیجه رسید که اختلاف بر سر ارث ذاتا به خشونت منجر میشود. میلیونها اختلاف مالی خانوادگی هر سال بدون خشونت و از مسیر مذاکره یا قانون حل میشوند. مسئله زمانی جدی میشود که اختلاف مالی با تهدید، خشونت قبلی، انزوای یکی از اعضای خانواده یا دسترسی به ابزارهای مرگبار همراه شود.
مسئلهای بزرگتر از یک پرونده جنایی
شاید مهمترین درس پروندههایی مانند پونک این باشد که جنایت خانوادگی معمولا فقط لحظهای نیست که ماشه کشیده میشود یا قتلی رخ میدهد. پشت بسیاری از این حوادث، زنجیرهای از اختلافات و بحرانها قرار دارد که ممکن است ماهها یا سالها ادامه داشته باشد.
از همین رو، نگاه صرفا حادثهمحور به چنین پروندههایی کافی نیست. انتشار جزئیات هولناک میتواند مخاطب را برای چند روز شوکه کند، اما پرسش مهمتر این است که چه نشانههایی پیش از وقوع جنایت وجود داشته، چه کسانی از بحران خانوادگی خبر داشتهاند و آیا سازوکاری برای مداخله پیش از رسیدن اختلاف به نقطه بیبازگشت وجود داشته است یا نه.
پونک اکنون به یکی از تازهترین فصلهای پروندههای جنایت خانوادگی در ایران تبدیل شده است؛ اما پاسخ نهایی درباره انگیزه، نقش دقیق هر متهم و روند وقوع قتلها را باید از تحقیقات رسمی و روند قضایی گرفت. آنچه تاکنون روشن شده، تنها یک واقعیت تلخ است: خانهای که قرار بود محل زندگی یک خانواده باشد، در این پرونده به محل وقوع جنایتی تبدیل شده که راز آن برای مدتی طولانی در زیر زمین پنهان مانده بود.
و شاید همین تضاد ـ میان «خانه امن» و «جنایت در خانه» ـ مهمترین دلیل ماندگاری پروندههای خانوادگی در حافظه عمومی باشد.
